Arap edebiyatında derin bir hakikat barındıran şu söz yer alır:

"Ölen ve öldükten sonra rahata kavuşan kimse ölü sayılmaz, sadece sağ iken ölenler ölü sayılır."

​​Bir insan, yaşadığı zaman diliminin gerekliliklerini gücü yettiğince ve en hayırlı şekilde yerine getirmeye çalışmışsa; geçmişin pişmanlık ve hüznüyle, geleceğin endişe ve huzursuzluğuyla bugününü heba etmemişse, zamanı iyi yönetmiş ve bereketli bir ömür sürmüş demektir. Böyle bir kişi dünyadaki çilelerinden sıyrılıp ebedi bir huzura kavuştuğunda, onun ölümü bir "bitiş" değil; aksine bir "kurtuluş" ve yeni bir "başlangıç"tır. Bu yüzden o aslında ölmemiş, sadece dünyasını değiştirmiştir.

​Bu hakikati en derinden vurgulayan ilahi kelam, Bakara Suresi 154. ayettir:

​"Allah yolunda öldürülenler için 'ölüler' demeyin. Hayır, onlar diridirler, fakat siz bilemezsiniz."

​Asıl acı olan ve gerçek ölümü temsil eden durum ise insanın fiziken hayatta olup ruhen, kalben veya zihnen erkenden ölmesidir.

​Ne kendine ne de bir başkasına faydası dokunan,
​Umudunu tamamen kaybetmiş,
​Hayata dair bir gayesi kalmamış,
​İnancını, neşesini ve insanlığını yitirmiş,
​Sadece nefes alıp veren ama "yaşamayan" insanlar, aslında gerçek ölülerdir.

​Onlar, hayatın anlamından ve yaratılış gayesinden kopuk bir ömür sürerler. İnsanlar arasında nice ölüler vardır ki, yürürler fakat sadece gömülmeyi beklerler. 

Zira hakiki manada hayatta olmak, "el-Hayy" (Hayatın kaynağı) olan Allah ile kalbi bir irtibat halinde bulunmaktan geçer. Her canlı biyolojik bir "can" taşır elbet; ancak diri olmak, bambaşka bir ruh iklimidir.

​Bütün bunların ışığında insan kendi nefsine sormadan edemiyor: Acaba şu an sadece nefes mi alıyorum, yoksa gerçekten yaşıyor muyum? 

Eski bir evin yorgun ama ayakta kalan gövdesi gibi, insan da ruhunu diri tuttuğu müddetçe yaşar. 

Ruh, Rabbinden uzaklaşıp bir çöküş içine girdiğinde, beden artık ruh için sadece ağır bir yükten ibarettir.

​İçinde yaşam olmayan evler, dışarıdan ne kadar gösterişli görünürse görünsün, bir müddet sonra içten içe çürür ve yıkılmaya yüz tutar.

​Evi ayakta tutan insan,
​İnsanı ayakta tutan iman,
​İmanı ayakta tutan ise amel-i salihle  ilmek ilmek işlenen zamandır.

Hayırlı vakitler dilerim...