Allah Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de buyurur:
“Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakınmanız için oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı.”
(Bakara, 183)

Elhamdülillah, bugünlerde bu farzın idraki içindeyiz. On bir ay boyunca yiyip içen, zaman zaman azgınlaşan nefislere terbiye; gönüllere tefekkür; midelere dinlenme ve kendine gelme fırsatı sunan; Kur’an ve namazla süslenen rahmet dolu bir ayın misafiriyiz.

“Bilmek” kelimesi Arapçada iki farklı kökten ifade edilir:
Biri “alime”, diğeri “arife”.
“Alime” kökünden gelen bilene âlim,
“arife” kökünden gelen bilene ise ârif denir.

Bu gramer bilgisini niçin hatırlattım?

Çünkü aralarındaki fark çok mühimdir.
Âlim olan bilir; fakat bilgisine hissiyatını ve imanını katmazsa sadece bilgi sahibi olarak kalır. Bu anlamda bilgisayar da bir “âlim”dir.
Ârif ise edindiği bilgiyi derinlere indiren, idrak eden, onu kalbine giydiren, iman edip amel eden kişidir.
Ramazan’ı da bilen var, idrak eden var.

Bir videoda yabancı bir kadın, Ramazan ayında Müslümanlar gibi oruç tuttuğunu söylüyor ve orucu şöyle tarif ediyordu:
“Oruç, kendini tutma (imsak) zamanıdır. Yemekten, içmekten, kötü söz ve kötü davranışlardan uzak durma zamanıdır. Kontrolden çıkmış insanların yaşadığı bir dünyadayız. Bu yüzden bu ayı Müslümanlar gibi kutsuyor ve önemini anlıyorum.”
İşte bu kadın, henüz iman etmemiş olsa da, orucun ruhuna dair bir irfan penceresi aralamış. Allah ona iman da nasip eder inşallah. Çünkü birçok Müslümanın göremediği hakikati görmüş.

Ramazan’ın ruhundan habersiz yaşayıp orucu yalnızca mideyle sınırlayan ne kadar çok insan var…

Gündüz yiyemediği için öfkesini etrafına saçan,
İftar vakti yemeği beğenmeyip eşine çıkışan insanlar…

Bu yüzden Ramazan’ın feyzinden, bayramın sevincinden mahrum kalan gözü yaşlı kadınlar ve çocuklar var. 

Hatta Ramazan’ın gelmesini istemeyen eşler var. Bunun vebalini kim taşıyacak?
Yemek saatleri akşama alındı diye hırçınlaşanlar, bir farzı yerine getirirken kaç harama bulaştıklarını fark ediyorlar mı?

Oysa Ramazan; sadece mideyi değil, eli ve dili de tutma ayıdır.
Eziyet etmekten sakınma, açları anlama, nefsi dizginleyip şefkat ve cömert olma ayıdır.
“Oruç kalkandır. Biriniz oruç tuttuğu gün kötü söz söylemesin ve kavga etmesin. Şayet biri kendisine söver ya da çatarsa: ‘Ben oruçluyum’ desin.”
(Buhârî, Savm 9; Müslim, Sıyâm 163)

Orucu, şeytanın vesveselerine ve nefsin öfkesine karşı bir kalkan yapmalıyız. Yoksa —hâşâ— Allah’a kızıp acısını kullarından mı çıkarıyoruz?

Unutmayalım: Sadece oruç tutanların gireceği Reyyan Kapısı vardır. Ödül ne kadar büyükse, imtihan da o ölçüde olur.

“Nice oruç tutanlar vardır ki, orucundan kendisine kuru bir açlıktan başka bir şey kalmaz…”
(İbn Mâce, Sıyâm 21)
İslâm âlimleri, ev içindeki huzuru korumak için; kocası sıkıntı çıkarıyorsa kadının yutmadan yemeğin tadına bakabileceğine fetva vermişlerdir. Peki Ramazan gelince huysuzlaşan, yakınlarına eziyet eden kimselerin hâli nice olur?

“Büyük günahlardan kaçınılması hâlinde, beş vakit namaz, iki cuma ve iki Ramazan, aralarındaki küçük günahlara kefarettir.”
(Müslim, Tahâret 16)

İnsan kendine şöyle seslenmeli:
“Ey nefis! Şeytan bağlı ama anlaşılan senin ipin kopmuş. Ya kendini terbiye et ya yolumdan çekil. Ben oruçluyum. Bu ibadetle Allah’a yaklaşmak istiyorum; uzaklaşmak değil.”

İşte o zaman, sadece bilenlerden değil; anlayan, idrak eden âriflerden oluruz.

Bütün peygamberlerin ortak mesajı şudur:
“Utanmadıktan sonra dilediğini yap.”

Rabbim bizleri hayâ sahibi, Ramazan’ın hakkını veren kullarından eylesin.